Hồ Sơ CRBA Cho Con Ngoài Giá Thú

Trong luật Di trú Hoa Kỳ, trường hợp đứa trẻ được sinh ra khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn hợp pháp được gọi là CRBA cho con ngoài giá thú (Out-of-wedlock birth). Xác lập quốc tịch Hoa Kỳ cho trẻ em sinh ra ở nước ngoài là một quy trình nghiêm ngặt, nhưng nó sẽ trở nên phức tạp hơn rất nhiều nếu cha mẹ chưa đăng ký kết hôn.

Để ngăn chặn các hành vi gian lận quốc tịch, nhận con nuôi trái phép hoặc buôn bán trẻ em, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ áp dụng những tiêu chuẩn xét duyệt cực kỳ khắt khe đối với nhóm CRBA cho con ngoài giá thú này. Đặc biệt, có sự phân biệt rất rõ ràng về điều kiện truyền quốc tịch giữa người cha mang quốc tịch Mỹ và người mẹ mang quốc tịch Mỹ.

Quy định đối với CRBA cho con ngoài giá thú:

• Cha là công dân Mỹ (chưa kết hôn): Phải chứng minh có mặt tại Hoa Kỳ đủ 5 năm trước khi trẻ sinh ra, trong đó ít nhất 2 năm sau 14 tuổi. Phải ký cam kết hỗ trợ tài chính cho con và xác nhận quan hệ huyết thống.
• Mẹ là công dân Mỹ (chưa kết hôn): Đối với trẻ sinh sau ngày 12/06/2017, người mẹ cũng phải chứng minh có mặt tại Mỹ đủ 5 năm (2 năm sau 14 tuổi). Đối với trẻ sinh từ 24/12/1952 đến 11/06/2017, người mẹ chỉ cần chứng minh có mặt tại Mỹ 1 năm liên tục.
• Trong các hồ sơ cha mẹ chưa kết hôn, viên chức lãnh sự có thể yêu cầu thêm bằng chứng cho thấy cha và mẹ đã gặp nhau trong khoảng thời gian phù hợp với thời điểm thụ thai của trẻ. Các bằng chứng có thể bao gồm dấu xuất nhập cảnh, vé máy bay, ảnh chụp, lịch sử liên lạc hoặc tài liệu khác.
• Nếu cả cha và mẹ đều là công dân Mỹ nhưng chưa kết hôn, nên liên hệ trước với Lãnh sự quán để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp.

Khái Niệm “Ngoài Giá Thú” Trong Hồ Sơ Xin CRBA

Trong phạm vi xét duyệt Báo Sanh Lãnh sự ngoài nước (CRBA), “ngoài giá thú” (out-of-wedlock) được định nghĩa là tình trạng cha và mẹ ruột của đứa trẻ chưa thiết lập quan hệ hôn nhân hợp pháp tại thời điểm đứa trẻ chào đời.

Lưu ý rằng, việc tổ chức đám cưới theo phong tục truyền thống tại Việt Nam nhưng không có Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp (UBND cấp Quận/Huyện) thì luật pháp Hoa Kỳ vẫn xem đó là trường hợp chưa kết hôn. Hơn nữa, nếu cha mẹ có đăng ký kết hôn, nhưng ngày đăng ký kết hôn lại diễn ra sau ngày đứa trẻ sinh ra, thì hồ sơ của đứa trẻ vẫn bị xếp vào nhóm xin CRBA cho con ngoài giá thú.

Điều Kiện Truyền Quốc Tịch: Trường Hợp Cha Là Công Dân Hoa Kỳ (Chưa Kết Hôn)

Đây là trường hợp phổ biến nhất tại Việt Nam và cũng là trường hợp bị viên chức Lãnh sự giám sát, xét duyệt khắt khe nhất theo Đạo luật Di trú và Quốc tịch (INA Mục 309(a)).

Để người cha công dân Hoa Kỳ (chưa kết hôn với mẹ của trẻ) có thể làm CRBA cho con, ông ấy bắt buộc phải thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau:

Điều kiện về sự hiện diện vật lý (Physical Presence)

Theo quy định của Lãnh sự quán Hoa Kỳ, người cha là công dân Hoa Kỳ bắt buộc phải chứng minh đã có mặt tại Hoa Kỳ trong năm (5) năm trước khi trẻ sinh ra, trong đó có ít nhất hai (2) năm sau khi 14 tuổi. Bằng chứng chứng minh có thể bao gồm bảng điểm chính thức, giấy tờ thuế (W2), Tờ khai An sinh Xã hội, hồ sơ ngân hàng hoặc các hộ chiếu cũ có đóng dấu thị thực.

Điều kiện về quan hệ huyết thống và tài chính

Ngoài việc chứng minh thời gian sống ở Mỹ, người cha phải thực hiện các cam kết pháp lý:

• Theo INA 309(a), người cha công dân Hoa Kỳ phải có văn bản cam kết cấp dưỡng cho con đến khi đủ 18 tuổi, trừ khi yêu cầu này không còn áp dụng theo quy định của pháp luật hoặc đã được đáp ứng bằng hình thức khác..
• Xác nhận quan hệ cha con: Phải có văn bản thừa nhận quan hệ cha con hợp pháp (được công chứng), hoặc có quyết định của tòa án có thẩm quyền tại Việt Nam/Hoa Kỳ xác nhận quan hệ cha con.
• Nếu người cha công dân Mỹ không thể có mặt tại buổi phỏng vấn, ông ấy bắt buộc phải mang mẫu DS-5507 đã điền đầy đủ thông tin đi công chứng hợp lệ (notarized) tại Mỹ và gửi bản gốc về Việt Nam.

Điều Kiện Truyền Quốc Tịch: Trường Hợp Mẹ Là Công Dân Hoa Kỳ (Chưa Kết Hôn)

Luật pháp Hoa Kỳ có sự ưu tiên và nới lỏng hơn đối với người mẹ mang thai và sinh con ngoài giá thú, do mối quan hệ huyết thống giữa mẹ và con là hiển nhiên (thông qua quá trình sinh nở). Tuy nhiên, các quy định về thời gian hiện diện vật lý lại bị chia làm hai giai đoạn dựa trên năm sinh của đứa trẻ.

Đối với trẻ sinh sau ngày 12 tháng 6 năm 2017

Nếu em bé ra đời sau cột mốc pháp lý này, quy định đối với người mẹ được đồng bộ hóa với người cha. Cụ thể: Người mẹ là công dân Hoa Kỳ phải chứng minh đã có mặt tại Hoa Kỳ trong năm (5) năm trước khi sinh, trong đó có ít nhất hai (2) năm sau khi 14 tuổi.

Đối với trẻ sinh từ ngày 24 tháng 12 năm 1952 đến ngày 11 tháng 6 năm 2017

Nếu đương đơn sinh trong khoảng thời gian này (hiện nay đa số đã quá 18 tuổi, không còn đủ điều kiện làm CRBA mà phải làm thủ tục N-600, nhưng quy định gốc vẫn được lưu trữ): Người mẹ là công dân Hoa Kỳ phải chứng minh rằng bà đã có mặt tại Hoa Kỳ liên tục 01 năm trước khi trẻ được sinh ra.

Điều Kiện Khi Cả Hai Cha Mẹ Đều Là Công Dân Hoa Kỳ (Chưa Kết Hôn)

Đây là một tình huống pháp lý khá đặc biệt và hiếm gặp. Cả hai người đều mang hộ chiếu Mỹ, sinh con tại Việt Nam nhưng lại không có giấy đăng ký kết hôn.

Trong trường hợp hai cha mẹ đều là công dân Hoa Kỳ, chưa kết hôn, Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam yêu cầu đương đơn nếu ở trường hợp này, vui lòng thông báo cho cơ quan Lãnh sự khi đặt cuộc hẹn để được nhận hướng dẫn cụ thể. Quy trình xem xét sẽ phức tạp hơn nhằm xác định chính xác ai là người truyền quốc tịch chính, hoặc áp dụng luật hiện diện vật lý của ai để có lợi nhất cho đứa trẻ.

Bằng Chứng Bắt Buộc Trong Hồ Sơ CRBA Cho Con Ngoài Giá Thú

Do không có giấy tờ hôn thú làm “bảo chứng” cho mối quan hệ, gánh nặng chứng minh (burden of proof) của gia đình sẽ chuyển sang việc cung cấp các bằng chứng sinh học và lịch sử tình cảm. Một bộ hồ sơ CRBA cho con ngoài giá thú phải tuân thủ các quy định khi làm CRBA được Lãnh Sự Quán hướng dẫn.

Các loại bằng chứng bao gồm:

Bằng chứng thai kỳ

Gia đình phải mang theo sổ khám thai, các hình ảnh siêu âm, và hình chụp người mẹ trong thời gian mang thai trẻ. Những giấy tờ này chứng minh thai kỳ là có thật và người mẹ đã trực tiếp mang thai đứa trẻ. Hãy đảm bảo tên của người mẹ trên sổ khám thai trùng khớp với tên trên Hộ chiếu/CCCD.

Bằng chứng về thời điểm thụ thai

Đây là yêu cầu vô cùng quan trọng đối với các cặp đôi chưa kết hôn hoặc yêu xa. Viên chức lãnh sự cần bằng chứng thể hiện người cha và mẹ cùng có mặt tại một thời điểm tại cùng một nơi vào thời điểm trẻ được thụ thai.

• Ví dụ: Nếu thai kỳ là 40 tuần. Viên chức có thể đối chiếu thời điểm cha mẹ gặp nhau với thời gian mang thai của trẻ. Tại thời điểm đó, gia đình phải nộp được tem thị thực (visa stamps), vé máy bay hoặc các bằng chứng khác chứng minh người cha (ở Mỹ) đã bay sang Việt Nam, hoặc cả hai đã gặp nhau tại một nước thứ ba.

Giấy tờ hộ tịch của trẻ

Bạn phải nộp bản gốc Giấy Khai Sinh của trẻ, chuẩn bị giấy khai sinh theo hướng dẫn của Lãnh sự quán. Trong trường hợp được yêu cầu, đương đơn cần bổ sung bản dịch tiếng Anh. Trên Giấy Khai Sinh này phải có tên của người cha công dân Mỹ để chứng minh ông ấy đã chính thức thừa nhận đứa trẻ tại chính quyền địa phương. Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch chính để nộp hồ sơ. Giấy chứng sinh có thể được yêu cầu như tài liệu bổ sung trong một số trường hợp.

Quy trình xét nghiệm DNA (Khi được yêu cầu)

Dù bạn nộp rất nhiều ảnh chụp chung hay hóa đơn chuyển tiền, viên chức Lãnh sự vẫn có toàn quyền yêu cầu gia đình thực hiện xét nghiệm DNA nếu họ thấy hồ sơ chưa đủ mạnh.

• Lưu ý: Bạn không được tự ý đi thử DNA tại các bệnh viện ở Việt Nam. Khi nhận được giấy xanh (221g) yêu cầu xét nghiệm, Lãnh sự quán sẽ cung cấp danh sách các phòng thí nghiệm đạt chuẩn AABB của Mỹ. Mẫu xét nghiệm (nước bọt) sẽ được lấy dưới sự giám sát trực tiếp của nhân viên y tế do Lãnh sự chỉ định và gửi sang Mỹ. Chi phí này do gia đình tự chi trả hoàn toàn.

Xem thêm: Hướng Dẫn Làm CRBA Cho Con Chi Tiết

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs) Về CRBA Cho Con Ngoài Giá Thú

Q1: Người cha công dân Mỹ của con tôi đã có gia đình riêng tại Mỹ và chúng tôi có con ngoài giá thú tại Việt Nam. Anh ấy không thể bay sang Việt Nam dự phỏng vấn được. Vậy hồ sơ CRBA cho con có thực hiện được không?

Trả lời: Hoàn toàn được, miễn là người cha đồng ý hợp tác làm giấy tờ. Theo quy định của Lãnh sự quán Hoa Kỳ, nếu người cha là công dân Mỹ không thể có mặt tại cuộc hẹn phỏng vấn CRBA, người mẹ ở Việt Nam phải mang theo mẫu đơn DS-5507 đã được điền đầy đủ thông tin và được công chứng hợp lệ (notarized) tại Mỹ bởi người cha. Ngoài ra, để xin luôn hộ chiếu cho bé, người cha cũng cần công chứng thêm Mẫu đơn DS-3053 và nộp bản sao Hộ chiếu Mỹ có công chứng gửi về Việt Nam.

Q2: Biết hồ sơ con ngoài giá thú rất khó, vợ chồng tôi có thể tự chủ động làm xét nghiệm DNA từ trước để kẹp vào hồ sơ nộp luôn trong ngày phỏng vấn cho Viên chức tin tưởng không?

Trả lời: Không nên và không hợp lệ. Lãnh sự quán Hoa Kỳ chỉ chấp nhận kết quả xét nghiệm DNA được thực hiện theo chuỗi hành trình mẫu (Chain of Custody) nghiêm ngặt do chính họ chỉ định. Mọi kết quả xét nghiệm DNA tự nguyện làm tại các trung tâm ở Việt Nam hoặc Mỹ mà không có lệnh (giấy xanh) từ viên chức lãnh sự đều không có giá trị pháp lý để xét duyệt CRBA cho con ngoài giá thú. Bạn chỉ nên tiến hành nộp hồ sơ gồm sổ khám thai, ảnh siêu âm và bằng chứng chuyến bay (vé máy bay, tem thị thực). Chỉ khi nào viên chức yêu cầu thử DNA, bạn mới tiến hành theo đúng quy trình hướng dẫn của họ.

Q3: Vợ chồng tôi chưa kết hôn. Tôi muốn nộp đơn xin cấp Hộ chiếu Mỹ (Mẫu DS-11) cùng ngày phỏng vấn CRBA cho con. Tôi có thể in mẫu đơn DS-11 ra, điền bằng tay cho cẩn thận rồi mang nộp không?

Trả lời: Không được. Đối với hồ sơ hộ chiếu trẻ em, Lãnh sự quán Hoa Kỳ quy định rất khắt khe: Đơn xin hộ chiếu DS-11 phải được hoàn thành và in từ hệ thống trực tuyến, bắt buộc phải có mã vạch (barcode). Họ không chấp nhận các mẫu đơn viết tay hoặc điền bằng cách chỉnh sửa trên tệp PDF tải về. Bạn phải in đơn DS-11 có mã vạch ra khổ giấy A4, dán ảnh 5x5cm và đặc biệt là đơn này chưa được ký tên. Bạn và người cha/mẹ kia (nếu có mặt) chỉ được phép ký tên trước mặt viên chức Lãnh sự.

Làm CRBA cho con ngoài giá thú là một bài toán pháp lý đòi hỏi sự chi tiết và chuẩn xác tuyệt đối trong việc thu thập bằng chứng. Từ việc chứng minh thời gian ở Mỹ, làm rõ thời điểm thụ thai đến việc chuẩn bị hồ sơ chuẩn khổ A4, một mặt, mọi tiểu tiết đều đóng vai trò quyết định. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia di trú nếu hồ sơ của bạn có quá nhiều “điểm mờ” trong lịch sử mối quan hệ.

CRBA không phải là thủ tục “xin quốc tịch”. Nếu đáp ứng điều kiện của luật Hoa Kỳ, trẻ được coi là đã có quốc tịch Hoa Kỳ ngay từ khi sinh. CRBA là văn bản ghi nhận tình trạng đó.

Cần hỗ trợ làm CRBA ? LIÊN HỆ NGAY