Điều Kiện Để Con Được Cấp CRBA

Một đứa trẻ sinh ra tại Việt Nam không tự động có quốc tịch Mỹ chỉ vì có cha hoặc mẹ mang hộ chiếu Mỹ. Điều kiện làm CRBA (Báo Sanh Lãnh sự ngoài nước) là người cha/mẹ công dân Mỹ phải chứng minh được họ đã cư trú hoặc hiện diện vật lý (Physical Presence) tại Hoa Kỳ trong một khoảng thời gian nhất định trước khi đứa trẻ ra đời. Đối với phần lớn các trường hợp có một cha/mẹ là công dân Mỹ và người còn lại là người nước ngoài (đã kết hôn hoặc chưa kết hôn), người công dân Mỹ bắt buộc phải hiện diện vật lý tại Hoa Kỳ đủ năm (5) năm trước khi trẻ sinh ra, trong đó có ít nhất hai (2) năm sau khi đủ 14 tuổi mới tính là đủ điều kiện làm CRBA.

Điều Kiện Làm CRBA: Hiện Diện Vật Lý

Trong luật Di trú Hoa Kỳ, “Sự hiện diện vật lý” được định nghĩa là thời gian thực tế (tính bằng ngày/tháng/năm) mà người mang quốc tịch Mỹ đặt chân và sinh sống trên lãnh thổ Hoa Kỳ hoặc các vùng lãnh thổ phụ thuộc của Hoa Kỳ. Nếu không đủ thời gian hiện diện vật lý tại Hoa Kỳ, bạn không đủ điều kiện làm CRBA cho con.

Nguyên tắc:

• Thời gian hiện diện vật lý được tính cộng dồn. Quốc tịch và bằng chứng về quá trình cư trú của cha mẹ được tính chốt sổ vào đúng thời điểm đứa trẻ được sinh ra. Bất kỳ thời gian nào người cha/mẹ Mỹ sống tại Mỹ sau khi đứa trẻ đã chào đời đều không được tính để truyền quốc tịch cho đứa trẻ đó.
• Bạn phải đảm bảo rằng bằng chứng về thời gian cư trú ở Hoa Kỳ hoàn toàn phù hợp và khớp với các ngày tháng xuất nhập cảnh quốc tế (international travel dates). Những khoảng thời gian bạn đi du lịch, đi công tác hoặc sinh sống bên ngoài nước Mỹ sẽ bị trừ ra khỏi tổng thời gian hiện diện vật lý.

Điều Kiện Làm CRBA: Dựa Trên Tình Trạng Hôn Nhân Và Quốc Tịch

Cơ quan Lãnh sự Hoa Kỳ chia các điều kiện làm CRBA thành nhiều nhóm khác nhau. Việc bạn thuộc nhóm nào phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ tại thời điểm thụ thai/sinh con và năm sinh của đứa trẻ.

Dưới đây là bảng chi tiết các điều kiện làm CRBA bắt buộc theo quy định của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ:

A. Đối với trẻ sinh TRONG GIÁ THÚ (Cha mẹ đã kết hôn hợp pháp)

B. Đối với trẻ sinh NGOÀI GIÁ THÚ (Cha mẹ chưa kết hôn)

Trường hợp con ngoài giá thú phải đối mặt với các quy định khắt khe hơn, đặc biệt có sự phân biệt rõ ràng giữa người cha mang quốc tịch Mỹ và người mẹ mang quốc tịch Mỹ.

Các Bằng Chứng Chứng Minh Sự Hiện Diện Vật Lý

Việc bạn khẳng định mình ở Mỹ đủ 5 năm là chưa đủ, bạn phải thuyết phục được Viên chức Lãnh sự thông qua các văn bản pháp lý (Documentary Proof) để chứng minh bản thân đủ điều kiện làm CRBA cho con bạn. Theo danh sách kiểm tra chính thức, các bằng chứng được chấp nhận bao gồm:

• Hồ sơ học tập: Bảng điểm chính thức của trường học (School transcripts) tại Mỹ là bằng chứng mạnh mẽ nhất chứng minh bạn đã sống và học tập liên tục tại Hoa Kỳ.
• Hồ sơ thu nhập và Thuế: Giấy tờ thuế, các biểu mẫu W-2 (Tax records with W2s).
• Hồ sơ An sinh xã hội: Tờ khai thu nhập từ Cơ quan An sinh Xã hội (SSA) có thể dùng làm bằng chứng xác định thời gian cư trú ở Hoa Kỳ. Bạn có thể truy cập website www.ssa.gov để xin Tờ khai này dưới tính năng “An sinh xã hội của tôi” (My Social Security).
• Hồ sơ lịch sử di chuyển: Tất cả các hộ chiếu cũ có đóng dấu thị thực xuất nhập cảnh.
• Hồ sơ cư trú thường nhật: Hồ sơ ngân hàng (Bank records), giấy tờ thanh toán tiền thuê nhà định kỳ (regular lease payments).

Lời Khuyên

Nếu bạn đối chiếu các điều kiện làm CRBA trên và nhận thấy mình thiếu thời gian hiện diện vật lý (Ví dụ: Cha Mỹ lấy vợ Việt, nhưng người cha theo gia đình sang Việt Nam sống từ năm 10 tuổi và chưa từng quay lại Mỹ đủ 5 năm), hồ sơ xin CRBA của con bạn chắc chắn sẽ bị từ chối.

Trong tình huống này, giải pháp duy nhất là người cha/mẹ Mỹ phải tiến hành mở Hồ sơ bảo lãnh định cư (Diện IR-2 hoặc CR-2) cho đứa trẻ. Khi đứa trẻ nhập cảnh vào Mỹ bằng Visa định cư và có Thẻ Xanh, luật pháp sẽ có những cơ chế khác (như Đạo luật CCA) để giúp đứa trẻ tự động chuyển đổi sang quốc tịch Mỹ, thay vì con đường CRBA.

Để xem quy trình chi tiết các bước điền đơn trực tuyến, đóng phí và đặt lịch hẹn phỏng vấn sau khi đã thỏa mãn điều kiện làm CRBA, vui lòng tham khảo [CRBA Là Gì? Hướng Dẫn Làm Khai Sinh & Quốc Tịch Mỹ Cho Con Sinh Tại Việt Nam].

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Q1: Tôi là công dân Mỹ nhập tịch (Naturalized Citizen), tôi có được quyền truyền quốc tịch cho con sinh tại Việt Nam như công dân sinh ra tại Mỹ không?

Trả lời: Có. Luật Di trú Hoa Kỳ không phân biệt đối xử giữa công dân sinh ra tại Mỹ và công dân nhập tịch trong việc truyền quốc tịch cho con. Miễn là bạn đáp ứng đủ điều kiện về thời gian hiện diện vật lý tại Hoa Kỳ (thường là 5 năm, 2 năm sau 14 tuổi) trước khi đứa trẻ sinh ra, con bạn hoàn toàn đủ điều kiện xin CRBA. Nếu là công dân nhập tịch, bạn cần nộp bản sao Giấy nhập tịch (Naturalization certificate) trong hồ sơ.

Q2: Những năm tôi đi du học ở Úc có được tính vào thời gian “hiện diện vật lý” tại Mỹ không vì lúc đó tôi vẫn giữ quốc tịch Mỹ?

Trả lời: Không. Sự hiện diện vật lý yêu cầu bạn phải thực sự có mặt trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Lãnh sự quán sẽ đối chiếu bằng chứng của bạn với các ngày đi ra ngoài nước (xuất cảnh) trên hệ thống. Thời gian bạn đi du học ở Úc, dù ngắn hay dài, sẽ bị trừ ra khỏi tổng thời gian 5 năm bắt buộc.

Q3: Vợ chồng tôi đều là công dân Mỹ nhưng chưa đăng ký kết hôn, thủ tục tính thời gian ở Mỹ có giống người đã kết hôn không?

Trả lời: Theo quy định từ Lãnh sự quán Hoa Kỳ, đối với trường hợp hai cha mẹ đều là công dân Hoa Kỳ và chưa kết hôn, quy định xét duyệt sẽ có sự khác biệt và phức tạp hơn. Bạn được yêu cầu phải thông báo trực tiếp cho cơ quan Lãnh sự khi tiến hành đặt cuộc hẹn để nhận được hướng dẫn cụ thể và chi tiết nhất cho trường hợp của mình.