Kể từ sau quyết định năm 2015 của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, hôn nhân đồng giới đã được hợp pháp hóa trên toàn bộ 50 tiểu bang. Về mặt luật di trú, Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) xét duyệt hồ sơ bảo lãnh diện LGBT hoàn toàn bình đẳng và áp dụng chung một khung pháp lý như các cặp đôi bình thường. Không có form riêng, không có quy trình phân biệt.

Tuy nhiên, với kinh nghiệm xử lý nhiều bộ hồ sơ tại Green Visa, chúng tôi nhận thấy rào cản lớn nhất của các đương đơn tại Việt Nam không nằm ở luật pháp Mỹ, mà nằm ở sự xung đột pháp lý sở tại và khó khăn trong việc thu thập bằng chứng. Bài viết dưới đây được biên soạn nhằm giúp các đương đơn hiểu rõ bản chất pháp lý và lên chiến lược hồ sơ chuẩn xác nhất.

Mục lục

Nút Thắt Tại Việt Nam

Yếu tố cốt lõi để USCIS chấp nhận một hồ sơ bảo lãnh diện vợ/chồng là tính hợp pháp của cuộc hôn nhân. Luật di trú Mỹ áp dụng nguyên tắc “Place of Celebration” (Nơi cử hành hôn lễ). Nghĩa là, cuộc hôn nhân của bạn chỉ được USCIS công nhận nếu nó hợp pháp tại chính quốc gia/vùng lãnh thổ nơi lễ cưới và thủ tục đăng ký diễn ra.

Tại Việt Nam, Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành cho phép các cặp đôi đồng giới tự do chung sống và tổ chức tiệc cưới, nhưng chính quyền không cấp Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.

Thiếu đi văn bản pháp lý mang tính nền tảng này, bạn không thể tổ chức đám cưới tại Việt Nam rồi nộp thẳng hồ sơ diện CR1/IR1 (Bảo lãnh vợ/chồng). Cho nên, các cặp đôi LGBT bảo lãnh nhau thường có 1 trong 3 lộ trình sau:

3 Lộ Trình Visa Cho Cặp Đôi LGBT Tại Việt Nam

Tùy thuộc vào việc người bảo lãnh đang là Công dân Mỹ (US Citizen) hay Thường trú nhân (LPR – mang Thẻ xanh), lộ trình pháp lý sẽ khác nhau:

Lộ trình 1: Visa K-1 (Hôn phu/Hôn thê) – Giải Pháp Nhanh Chóng Nhất

Đây là lộ trình được 80% khách hàng tại Green Visa lựa chọn do tính linh hoạt, giúp đương đơn vượt qua rào cản không thể đăng ký kết hôn tại Việt Nam.

Điều kiện pháp lý: Người bảo lãnh bắt buộc phải là Công dân Mỹ (Thẻ xanh không được mở diện này). Cả hai phải có tư cách pháp lý độc thân và cung cấp được bằng chứng đã gặp gỡ nhau trực tiếp (in person) ít nhất 01 lần trong vòng 02 năm trước khi nộp mẫu đơn I-129F.
Quy trình: Đương đơn sẽ nhập cảnh Mỹ với visa K-1. Trong vòng 90 ngày kể từ khi đặt chân đến Mỹ, hai người bắt buộc phải đăng ký kết hôn tại tòa án địa phương. Sau đó, đương đơn nộp đơn I-485 để chuyển đổi tình trạng cư trú (Adjustment of Status) và nhận Thẻ xanh mà không cần rời khỏi nước Mỹ.

Lộ trình 2: Kết Hôn Tại Quốc Gia Thứ Ba (Diện CR1/IR1 hoặc F2A)

Nếu người bảo lãnh chỉ có Thẻ xanh, họ bắt buộc phải đi theo diện F2A (Bảo lãnh vợ/chồng). Để làm được điều này, hai bạn phải có giấy kết hôn hợp pháp.

Quy trình: Hai bạn cần bay đến một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba công nhận hôn nhân đồng giới cho người nước ngoài (phổ biến nhất là Canada, Đài Loan, New Zealand, Đan Mạch).
Thực thi: Sau khi hoàn tất thủ tục và nhận Giấy đăng ký kết hôn hợp pháp từ chính quyền sở tại, bạn mang văn bản này đi hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng để nộp kèm mẫu đơn I-130 cho USCIS.

Lộ trình 3: Kết Hôn Trực Tuyến Bang Utah

Theo luật pháp bang Utah (Mỹ), người nước ngoài có thể đăng ký kết hôn trực tuyến (qua Zoom/Skype) dưới sự chủ trì của người đại diện pháp luật bang này. Tuy nhiên, nếu dùng giấy kết hôn này để định cư, bạn cần biết:

Quy định “Consummation”: Luật di trú Mỹ quy định, hôn nhân không có sự hiện diện cùng lúc của hai bên (proxy marriage) chỉ được công nhận nếu cuộc hôn nhân đó đã được “consummated” (gặp gỡ trực tiếp) SAU KHI buổi lễ diễn ra.
Thực thi thực tế: Nếu hai bạn cưới online khi một người ở Mỹ, một người ở Việt Nam, thì sau ngày nhận giấy kết hôn, người bảo lãnh BẮT BUỘC phải bay về Việt Nam thăm người còn lại. Lịch sử chuyến bay và hình ảnh của chuyến đi hậu kết hôn này là bằng chứng để đơn I-130 được USCIS chấp thuận.

Utah Marriage License — *Giấy đăng ký kết hôn Utah*

Xây Dựng Bằng Chứng Mối Quan Hệ

Đối với các hồ sơ LGBT, viên chức Lãnh sự tại Việt Nam đã được đào tạo chuyên sâu về chống phân biệt đối xử. Họ không phán xét xu hướng tính dục, nhưng họ sẽ kiểm tra cực kỳ gắt gao để loại trừ gian lận (hôn nhân giả). Kinh nghiệm cho thấy, việc xây dựng bằng chứng cần sự logic và tính liền mạch.

a. Về gia đình: Nhiều cặp đôi LGBT gặp khó khăn vì gia đình chưa chấp thuận, dẫn đến việc thiếu vắng hình ảnh hai bên nội ngoại trong các buổi lễ truyền thống.

Tuyệt đối không cắt ghép ảnh giả mạo. Hãy đính kèm một lá “Thư giải trình” (Letter of Explanation) trình bày rõ ràng về rào cản văn hóa mà hai bạn đang đối mặt. Đồng thời, bù đắp bằng các thư làm chứng (Affidavit of Support) từ bạn bè thân thiết, đồng nghiệp hoặc các tổ chức xã hội nơi bạn hoạt động, xác nhận họ chứng kiến sự gắn kết của hai người.

b. Bằng chứng hỗ trợ tài chính: Đây là bằng chứng khó làm giả.

Biên lai chuyển tiền sinh hoạt hàng tháng (Western Union, Remitly, ngân hàng).
Quà tặng, hỗ trợ hằng tháng của 2 người.

c. Bằng chứng gặp gỡ

Lịch sử di chuyển: Bản sao hộ chiếu có đóng mộc xuất nhập cảnh, thẻ lên máy bay (Boarding pass), hóa đơn khách sạn của tất cả các chuyến đi gặp gỡ nhau.
Lịch sử liên lạc: Bản sao kê cước điện thoại, tin nhắn Zalo/Messenger/iMessage trải đều theo trục thời gian (chọn lọc các nội dung thể hiện sự chia sẻ buồn vui, kế hoạch tương lai, không cần nộp những đoạn chat rời rạc).

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

1. Trước đây tôi từng kết hôn với người khác giới (dị tính), có con chung rồi ly hôn. Bây giờ tôi mở hồ sơ bảo lãnh người đồng giới thì có bị Lãnh sự quán nghi ngờ không?

Đây là một “Red Flag” trên hệ thống xét duyệt của USCIS và Lãnh sự quán. Viên chức có quyền nghi ngờ một trong hai cuộc hôn nhân là giả mạo để trục lợi định cư. Bạn phải chuẩn bị tâm lý để giải trình trung thực về quá trình nhận thức xu hướng tính dục (coming out), đồng thời khối lượng bằng chứng của mối quan hệ hiện tại phải cực kỳ vững chắc, có chiều sâu về mặt thời gian để thuyết phục viên chức.

2. Người yêu đồng giới của tôi có thể bảo lãnh luôn con ruột của tôi sang Mỹ không?
Hoàn toàn hợp pháp:

Nếu đi diện K-1: Con ruột (độc thân, dưới 21 tuổi) của bạn sẽ đi cùng với visa K-2.
Nếu đi diện CR1/IR1: Thủ tục đăng ký kết hôn hợp pháp của hai bạn bắt buộc phải diễn ra trước sinh nhật lần thứ 18 của người con. Khi đó, pháp luật Mỹ mới công nhận người bảo lãnh là cha/mẹ kế hợp pháp (Step-parent) để mở đơn I-130 cho người con.

3. Tôi có H (nhiễm HIV), liệu tôi có bị cấm nhập cảnh Mỹ không?

Không. Từ ngày 04/01/2010, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) đã chính thức xóa bỏ HIV khỏi danh sách các bệnh truyền nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng gây cấm nhập cảnh. Đương đơn có H vẫn tham gia khám sức khỏe định cư bình thường tại Bệnh viện Chợ Rẫy hoặc IOM, chỉ cần chứng minh đang tuân thủ phác đồ điều trị ARV ổn định và không mắc kèm các bệnh như Lao phổi tiến triển (TB) hay Giang mai.

4. Mức thu nhập để bảo trợ tài chính diện LGBT có khác biệt gì không?

Không. Người bảo lãnh vẫn phải tuân thủ hướng dẫn của Mẫu đơn I-864 (đối với diện vợ/chồng) hoặc I-134 (diện K-1), đáp ứng mức thu nhập tối thiểu 125% theo Bảng Tiêu Chuẩn Nghèo Liên Bang (HHS Poverty Guidelines) áp dụng cho quy mô hộ gia đình tương ứng. Nếu không đủ, bạn hoàn toàn được quyền nhờ Người đồng bảo trợ (Joint Sponsor).

Green Visa – Lộ Trình Định Cư An Toàn Cho Mọi Gia Đình

Sự cẩn trọng trong khâu chuẩn bị pháp lý và tính logic của bằng chứng là hai yếu tố quyết định thành bại của một bộ hồ sơ định cư diện LGBT. Việc tự chuẩn bị hồ sơ khi chưa nắm vững các điều khoản của USCIS có thể dẫn đến việc nhận Giấy xanh (RFE) bổ sung, làm kéo dài thời gian chờ đợi thêm nhiều tháng.

Với sự am hiểu sâu sắc luật di trú và kinh nghiệm thực chiến, đội ngũ chuyên viên tại Green Visa cam kết bảo mật tuyệt đối, đồng hành cùng bạn thiết lập lộ trình K-1 hoặc CR1 tối ưu nhất.

Liên hệ ngay Hotline +84 902 06 26 26 hoặc đặt lịch hẹn tại văn phòng Green Visa để được tư vấn và hỗ trợ hồ sơ hoàn toàn miễn phí.